تلاش برای جانمایی حروف لاتین برای فارسی

به هر روی، داوری درباره سخنانی را که تاکنون عیناً نقل گردیده به خواننده وا میگذاریم. اکنون هم می‌توانیم بی‌انگاریم که تغییر خط فارسی برای ما بی‌اندازه ضروری است و علاوه بر آسانی بسیاری که فراهم خواهد ساخت پیشرفتهای فراوانی را نیز نصیب ما و کشورمان خواهد ساخت و یا اینکه باید به دلیل حفظ هنر خوشنویسی که گویا تنها برای خط فارسی امکانپذیر است و افتخار به بومی‌کردن الفبای تازی برای خود، تا صوراسرافیل خط فارسی را ادامه دهیم و چون دیگر خط‌های دنیا نیز دارای اشکالاتی است، به داشتن نواقص آن برای اینکه سابقه تاریخی ما را نشان می‌دهد ببالیم و یا اینکه به گونه سومی بیاندیشم که استفاده از هر دو خط در کنارهم باشد و برای هر کاربردی هر یک را که ساده‌تر و مناسب‌تر بود بکار بریم. به هر روی از آنجا که یادآورشدیم که ما را با تغییر الفبای فارسی کاری نیست و تنها به دنبال راهی برای نوشتن پیامکها و چتهای روزانه خود میگردیم، لذا با این پیش زمینه به بررسی  گزینههای در دسترس، برای دستیابی به مقصودمان، میپردازیم.

درباره کاربرد بسیاری از این حروف که بر مبنای گویش آن در زبان انگلیسی در میان ما رواج یافته ، از آنجا که هم آواییِ شایسته‌ای با آواهای فارسی دارند و امروزه دیگر در میان ما جایگیر شدهاند، نیاز به بررسی و کاوش فراوان نیست و جای سخن زیاده باقی نمانده است. جایگذاری بدینگونه است :

B ب- P پ- T ت/ط- J ج- D د- R ر- Z ذ/ز/ض/ظ

F ف- K ک- G گ- L ل- M م- N ن- V و- H ه- Yی

که آنها را می‌توان جایگزینهای بسیار شایسته‌ای به حساب آورد. در گذشته برخی از حروف را به دلیل شیوه گویش آنها در فرانسه ، آلمانی و... به عنوان جایگزینهای دیگری در الفبای فارسی قرار داده بودند . جانمایی واژه «س» را از آن روی که دو حرف C و S را برای آن داریم، به دلایلی به آینده واگذار نموده ایم. اینکه چرا برای جانشینی حروف فارسی چ خ ژ ش غ/ق، نمادهای دوحرفی را که امروزه مرسوم است و CH، KH، ZH (گاهی به اشتباه JHSH و GHمیباشند بکار نبردهایم، بدین سبب است که علاوه بر افزایش شمارگان حروف نوشتار، کاربرد این نمادها در بسیاری از واژگان دشواریها و بدخوانیهای بزرگی ایجاد مینمایند و باید از کاربرد آنها دوری نمود. برای نمونه در تمامیواژگانی که با «ها» جمع میگردند، این دشواری نمایان میگردد و بدین سان واژه ریسها را ریشا، ریگها را ریقا، ساکها را ساخا و سازها را ساژا گویش خواهیم کرد. این دشواری برای سایر نامها و واژگانی با ساختار یکسان (همانند تصحیح ،تسهیل، مسح و ...) نیز رخ خواهدداد. مشاهده میکنیم که تعداد حروف ناآوازه باقی مانده که چ خ ژ س ش غ/ق هستند، از حروف لاتین باقی مانده که C، Q، S ،WوX میباشند، بیشتر است. اکنون به بررسی آوازهها میپردازیم تا از دشواری جایگزینی آنها نیز آگاه گردیم. ما برای فارسی دست کم نیازمند شش آوای اَ، اِ، اُ، آ، ای، او میباشیم (با دید مرکب دانستن دو آوای اِی و اُو). امروزه ما برای جایگزینی آ و زِبَر (فتحه) تنها حرف A را داریم ولی باقی آوازهها را میتوانیم به گونۀ

E اِ- I ای- O اُ- U اوُ

به شیوه مناسبی بکار بریم. این پیش اندیشه را نیز نباید فراموش نمود که کاربرد این حروف در هر جای واژه نشان از لزوم بازخوانی آن آوازه در همان جای خواهد داشت. بدین گونه حرف E را برای نگاشتن واژه‌ی «کرم» به گونه KEREM، I را برای نگاشتن واژه «پیری» به گونه PIRI، O را برای نگاشتن واژه «گُرد» به گونهGORD و U را برای نگاشتن واژه «پوره» به گونه PURE بکار خواهیم برد.

از آنجایی که زِبَر در زبان ما پر کاربردتر از آ بوده و از طرفی حرف A نیز به آوای آن نزدیکتر است لذا A را به عنوان جایگزین زِبَر برمیگزینیم. ما باید برای گویش آوای «ء/ع» نیز که باید آن را صامت دانست نیز توجه نماییم زیرا اگر بخواهیم از E بجای آنها نیز استفاده کنیم نوشتن دو واژه جامه و جامع یکسان خواهند بود و یا واژه مسئول را باید مسِوُل و بِئوَر را بِوَر خواند، پس ناچار به استفاده از حرف دیگری بجای «ء/ع»  نیز خواهیم بود که از یک سو گویش درست واژگان را بازنمایی کند، و از طرفی برای کلمات تازی که در فارسی داخل شدهاند مشکلات عدیده و عدم تمییز بوجود نیاید، ولی بحث درباره آن را به بعد موکول خواهیم کرد.

پس با این حساب دست کم به سه حرف دیگر نیز نیاز خواهیم داشت. گذشتگان نیز برای کاربرد حروف لاتین، به همین مشکلات برخورد نمودهاند و کار ایشان به نتیجه نرسیده است. نگرش بیشتر آنان برای حل مشکلات باقی مانده معطوف به ایجاد حروف جدیدی از الفبای لاتین بوده است که به سادگی می‌توان ریشه‌ی ناکامی این شیوه را نداشت ابزارهای مناسب برای کاربری دانست. دیروز در استفاده از ماشین تایپ دچار اشکال میشدیم و امروز با رایانه و تلفن همراه، همین مشکل را خواهیم داشت. اگر امروزه نیز از این اندیشه پند نگیریم، باز به همان مسیر بازخواهیم افتاد. پس نخست باید تمامی تلاشمان را به کاربردِ باقیمانده حروف لاتین بسنده نماییم.از آنجایی که حرف «س» میتواند علیرغم آنچه مرسوم است که با S نوشته شود با حرف C نیز جایگزین گردد لذا هر دو را برای این جایگزینی بررسی می کنیم تا نتیجه را بهتر بیابیم.

حرف Q را نه تنها می‌توان نزدیکترین آوا برای گویش «غ/ق» انگاشت بلکه برای بازگویی نامهای ویژه دارای این آوا در نوشتارهای انگلیسی و نیز آوانگاری بسیاری از فرهنگهای فارسی (چون فرهنگ فارسی معین) و نیز در بسیاری از نقشهها و تابلوهای راهنمایی شهرهای کشور (QOM, QOUCHAN)، و حتی در دانشنامه‌ی آزادی چون Wikipedia نیز با همین برابری ثبت گردیده است، لذا ما نیز آن را به همین منظور بکار می‌بریم.

حرف X نیز در بسیاری آوانویسیها، چه در آوانگاری فرهنگهای فارسی و نیز بازآوایی نوشتارهای پهلوی و اوستایی و همینطور دانشنامه‌ی Wikipedia ، همیشه برای گویش واژه «خ» به کار رفته است. این کاربرد آنچنان فراوان و جاری است که ما نیز آنرا برای همین آوا به کار خواهیم برد.

/ 7 نظر / 25 بازدید
ادیب

با سلام. به نظر من میتوانیم همزمان سه فرم الفبایی داشته باشیم: 1. همین الفبایی که الان هست وبایدیک فکری به حالش کرد! 2.الفبای جایگزین ساده برای کاربردهای محدود(مانند ترانسلیتراسیون برای نگارش نامهای جغرافیایی یا نام افراد درپاسپورت و غیره) که گونه ای یگانگی در برگردان این نامها به لاتین ساده (Basic Latin) ایجاد کند. 3. الفبایی لاتین-پایه و کامل (Dedicated Latin-Based Alphabet) شامل کاراکترهای جدید و رسم الخط تعریف شده که به تدریج ساخته شده و به موازات الفبای کنونی کم کم در جریان قرار بگیرد. این الفبا در ابتدا صورتی اختیاری و آلترناتیو خواهد داشت اما می توان به تدریج آنرا معتبر تر ساخت.

علی نجفی

من تازه با وب‌نامه‌یِ شما آشنا شده ام؛ هنوز زیاد نخانده ام. اما تا این‌جا، باید اشاره کنم «ق» با «غ» یکی نیست (جز در تهران و شهرهایِ مرکزیِ ایران). کاربردِ q برایِ «ق» کاملن طبیعی'ست؛ امّا برایِ «غ» بهتر است از gh یا ĝ بهره برد. در باره‌یِ بهکردِ نگارشِ فارسی و نیز تغییرِ خط، خوش‌حال می‌شوم از نظراتِ شما آگاه شوم.

علی نجفی

انتظار داشتم بیش از این به روشِ نگارشِ «فارنو» پرداخته باشید. به راستی که پیش‌گفتار را بسیار خوب نوشته اید. درباره‌یِ کاستی‌هایِ خطِ عربی، برتری‌هایِ خطِّ لاتینی و، در کل، روشِ نگارشِ فارسی با خطِّ لاتینی به نشانیِ پیوست سر بزنید. به دانستنِ نظرِ شما در باره‌یِ نوشته‌های ام مشتاق‌تر شدم. در وب‌نامه ام، می‌توانید مطلب‌هایي در باره‌یِ اصلاح خطِّ کنونی نیز بیابید.

فارنو

دوستان عزیز و گرامی از نظرات شما بسیار سپاسگذارم. این مقاله نیمه تمام نیست ولی ادامه آن را تا که جانمایی ها را به سرانجام میبرد در این وبلاگ ننوشته ام. از آنجاییکه این اولین نظرات پس از ۳ سال از ایجاد وبلاگ است تصمیم به ارسال ادامه مقاله نداشتم ولی این نوشته ها مسیر را تغییر خواهد داد. با تشکر فراوان ادامه مطالب را در اولین فرصت ارسال خواهم کرد

بازاریاب

دوست عزیز سلام اگر تمایل دارید مدیریت قوی تری بر وبلاگ خود داشته باشید،امکانات بیشتری به مخاطبین خود ارائه نمایید و یا یک گام بزرگ برای ورود به دنیای وب مستران بردارید ما توصیه می کنیم همین امروز از امکانات رایگان ارائه شده توسط تیم اندیشه ی برتر نهایت بهره را ببرید و با تبدیل وبلاگ خود به وب سایت خواسته های خود را محقق کنید. هم اکنون اقدام کنید و از امکانات دامین و هاست رایگان برخوردار شوید http://designer.moshakhasat.com همچنین در صورتی که تمایل دارید از طریق وبلاگ خود کسب درآمد کنید آدرس زیر را نیز حتما ملاحظه بفرمایید http://www.moshakhasat.com/index.php?route=information/information&information_id=9 با تشکر 1345418821.11

موفقیت در کمین شماست

امروز گامی برای موفقیت برداشته اید؟ مجموعه ی آموزشی سریع خوانی همراه با نرم افزار ارائه شده توسط استاد بزرگ کتاب خوانی جهان مجموعه ی 7 راز بزرگ انگیزه مجموعه ی آموزشی استفاده از قدرت حافظه مجموعه ی آموزشی استفاده بهینه از شرایط بد و بدشانسی ها مجموعه ی آموزشی تفکر تحول برانگیز مجموعه ی آموزشی تمرکز جادویی مجموعه ی آموزشی راه های اجرایی کسب ثروت مجموعه ی آموزشی مثبت اندیشی و اعتماد به نفس مجموعه ی آموزشی پیروزی در تعاملات روزانه بسته ی آموزشی نکات طلایی برای موفقیت دانشجویان بسته ی آموزشی نکات طلایی در صحبت کردن با کودکان زود دیر می شود 1057460896

فرید

با عرض سلام و خسته نباشید از ظاهر وبلاگتان این طور به نظر می رسد که برای آن زحمت کشیده اید ما هم می خواهیم شما را در این زمینه یاری برسانیم شما یقینا محدودیت هایی که یک وبلاگ دارد را به خوبی می دانید با این حال بد نیست مجددا آنها را با هم مرور کنیم: وجود یک تبلیغ ناخواسته و نامربوط با محتوای وبلاگ محدودیت در قالب های وبلاگ نداشتن فضای مناسب برای قرار دادن فیلم و عکس و فایل و ... سخت بودن افزودن یک امکان ساده، مانند نظرسنجی،آمارگیر جدید و ... عدم پشتیبانی از امکانات پیشرفته تر با این حال راهی ساده برای حل تمامی این مشکلات وجود دارد تبدیل وبلاگ به سایت به آدرس سایت مراجعه کنید و مراحل را دنبال نمایید و ظرف 24 ساعت از تمامی این مشکلات برای همیشه خلاصی پیدا کنید موفق باشید 1699646894